Tuesday, 10 March 2015

Ελληνικό χρέος

Αδιαμφισβήτητα το νούμερο 1 θέμα που πρέπει να συζητηθεί από την ελληνική κυβέρνηση και τους πολίτες αποτελεί ο χειρισμός του δημοσίου χρέους. Με βάση τις αποφάσεις που παίρνονται για αυτό, εξαρτάται σχεδόν το σύνολο των υπολοίπων πολιτικών που εφαρμόζονται. 

Στην παρούσα δημοσίευση, θα προσπαθήσουμε να εξετάσουμε τη δυναμική του, τη διάρθρωσή του, καθώς και τις μελλοντικές υποχρεώσεις του Ελληνικού κράτους έναντι των δανειστών του. Και επειδή, όπως θα διαπιστώσουμε, οι αριθμοί δεν βγαίνουν, μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα η κυβέρνηση θα αναγκαστεί να πάρει καίριες αποφάσεις για το χειρισμό του. 

Οι εναλλακτικές είναι απλές. Είτε θα το δεχθείς όλο (κάτι που ο Βαρουφάκης συμφώνησε στο Eurogroup [1]) , είτε μέρους του (κάτι που ο ΣΥΡΙΖΑ διαμήνυε πολλάκις προ των εκλογών), είτε δεν θα δεχθείς τίποτα (φυσικά με τα κατάλληλα επιχειρήματα).

Με βάση λοιπόν τα τελευταία επίσημα στοιχεία από τον ΟΔΔΗΧ (Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους), το Δεκέμβρη του 2014 το χρέος ανερχόταν στα €324,1 δις [2].

Ματιά στο άμεσο παρελθόν

Λαμβάνοντας υπόψην την εισηγητική έκθεση του προυπολογισμού για το 2015 [3], που συνέταξε το Νοέμβριο του 2014 ο Γκίκας Χαρδούβελης, μπορούμε να πληροφορηθούμε το ποσό το οποίο έχει δαπανήσει το κράτος για την εξόφληση τοκοχρεωλυσίων για τα έτη 1993-2014 (για το 2014 υπάρχει η εκτίμηση). Οι αριθμοί (σε € δις) μιλούν από μόνοι τους:


 


Παραπάνω έχει γίνει και ο διαχωρισμός των ετών πριν και μετά της εισόδου της χώρας στο ευρώ (1/1/2001), αφού έχει ενδιαφέρον να δούμε τους αριθμούς μετά το 2001.

Ενδιαφέρον έχει επίσης να σημειώσουμε πως από το σύνολο των € 583,5 δις, το 36% (211,8 δις) έχει αποδοθεί μόνο σε τόκους.

Μόνο από το 1993 και έπειτα λοιπόν έχουμε δαπανήσει 583,5 δις για ένα χρέος που τώρα φθάνει στα 324,1 δις... Και φυσικά το χρέος όλο και αυξάνεται. Και αυξάνεται διότι είτε το πεις "νέα χρηματοδοτική διευκόλυνση", είτε "νέα ενίσχυση", είτε "νέα στήριξη", είτε "νέα χρηματοδότηση", δεν είναι κάτι άλλο παρά νέα δάνεια που προστίθενται στα ήδη υπάρχοντα. Μαθηματικά δημοτικού.  
  
Δομή του χρέους

Το ύψος του χρέους λοιπόν το 2014 ανήλθε στα 324,1 δις. Σε ποιους όμως χρωστάει το ελληνικό κράτος? Και πότε είναι η προθεσμία αποπληρωμής του? Εδώ, δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο δελτίο από το ελληνικό υπουργείο οικονομικών (ίσως κάνω και λάθος), συνεπώς θα στηριχθούμε στα στοιχεία που δημοσιοποίησε στις 19/02/2015 η αμερικάνικη εφημερίδα Wall Street Journal [4] και το Εμπορικό & Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς [5] έχοντας ως πηγή συγκεντρωτικά στοιχεία από το ΔΝΤ, την Ευρωπαική Επιτροπή και τον ΟΔΔΗΧ. Η αναλυτική λίστα αναφέρεται στα περίπου 295 δις, σε σχέση με το επίσημο 324,1 δις. Άρα λοιπόν, το χρεός αποτυπώνεται λεπτομερώς σχεδόν στο σύνολό του.

Τα 295 δις λοιπόν διανέμονται ως εξής:

- 142 δις κατέχει το EFSF / ESM [6] (Ευρωπαικός Μηχανισμός Στήριξης)
- 53 δις οι κυβερνήσεις της Ευρωζώνης
- 34 δις ιδιώτες επενδυτές
- 27 δις Ευρωπαική Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ)
- 24 δις Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ)
- 15 δις κάτοχοι εντόκων γραμματιών δημοσίου [7]
- 80 εκατομμύρια η Ευρωπαική Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ)

Στη μελέτη της η WSJ αναφέρει πως δεν λαμβάνει υπόψη της τους holdout πιστωτές (holdout creditors [8], που είναι τα funds που δρουν σαν "γύπες" όπως αναλύθηκε σε προηγούμενη ανάρτηση [11]), οπότε υποθέτουμε πως αυτοί οι πιστωτές κρατάνε μάξιμουμ τα υπόλοιπα 30 δις (για να φτάσουμε τα 324,1 δις του ΟΔΔΗΧ). 

Ο χρονικός ορίζοντας λήξης αυτού του ποσού δίνεται από τον παρακάτω πίνακα που ανήκει στο τελευταίο δελτίο δημοσίου χρέους του ΟΔΔΗΧ [9]:


 


Οι οφειλές του σημερινού μας χρέους λήγουν το 2057!


Χρέος του 2015

Όπως βλέπουμε στον παραπάνω πίνακα, μέσα στο 2015 το κράτος οφείλει να αποπληρώσει απαιτήσεις λίγο κάτω των 40 δις. Πιο αναλυτικά:

- 15 δις έντοκα γραμμάτια
- Περί τα 7,9 δις στο ΔΝΤ
- Περί τα 6,6 δις στην ΕΚΤ
- 25 εκατομμύρια στην ΕΤΕ 
- Περί των 8-9 δις λοιπά δάνεια (μη καταγραφόμενα στη μελέτη της WSJ)

Αν εξαιρέσουμε τα έντοκα γραμμάτια και την ΕΤΕ, η "ταρίφα" για το 2015 ανέρχεται περί των 23-24 δις. Πιο αναλυτικά, παρακάτω παρατίθενται ο πίνακας με τις ακριβείς ημερομηνίες λήξεις χρέους για ΔΝΤ, ΕΚΤ και ΕΤΕ (τα λοιπά δάνεια δεν αναφέρονται):




Η πρώτη αποπληρωμή της 6ης Μαρτίου προς το ΔΝΤ πραγματοποιήθηκε βάζοντας χέρι στα ήδη βεβαρημένα ασφαλιστικά ταμεία, νοσοκομεία και τον ΟΠΕΚΕΠΕ (Κοινοτικές ενισχύσεις) [10].

Αποφάσεις στο άμεσο μέλλον

Για να έχουμε ένα μέτρο σύγκρισης αυτών των 23-24 δις, αρκεί να πούμε πως σύμφωνα με τον προυπολογισμό του 2015 [3] τα έσοδα του τακτικού προυπολογισμού ανέρχονται σε 50,8 δις ενώ τα έξοδα στα 49,4 δις. Το πως θα βρεθεί ένα τόσο μεγάλο ποσό λοιπόν είναι το κουίζ (για φέτος τουλάχιστον). Συνεπώς, η ελληνική μεριά θα κληθεί πολύ γρήγορα να επιλέξει μία από τις εναλλακτικές που αναφέρθηκαν στην αρχή:

- Νέος δανεισμός (που ήδη συζητείται).
- Άρνηση αποπληρωμής μέρους ή του συνόλου των χρεωστικών της απαιτήσεων.
- Έκτακτα μέτρα μεγάλου ύψους.





Παραπομπές

[1] http://tekmirioseis.blogspot.cz/2015/02/eurogroup-20022015.html
[2] http://www.pdma.gr/index.php/el/debt-strategy-gr/public-debt-gr/level-of-debt-gr
[3] http://www.minfin.gr/sites/default/files/financial_files/EISHGHTIKH%2BEKTESH%2B2015%2BGR.pdf
[4] http://graphics.wsj.com/greece-debt-timeline/
[5] http://www.pcci.gr/evepimages/press020315_F19800.pdf
[6] http://www.efsf.europa.eu/mediacentre/news/2015/efsf-board-of-directors-extends-mffa-for-greece-until-30-june-2015.htm
[7] http://www.minfin.gr/?q=el/content/%CE%B5%CE%BD%CF%84%CE%BF%CE%BA%CE%B1-%CE%B3%CF%81%CE%B1%CE%BC%CE%BC%CE%AC%CF%84%CE%B9%CE%B1
[8] http://en.wikipedia.org/wiki/Holdout_problem
[9] http://www.pdma.gr/attachments/article/8/%CE%94%CE%B5%CE%BB%CF%84%CE%AF%CE%BF%20%CE%9D%CE%BF76.pdf
[10] http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22770&subid=2&pubid=64152220
[11] http://tekmirioseis.blogspot.cz/2015/03/blog-post.html

No comments:

Post a Comment