Wednesday, 4 March 2015

Επενδυτές "γύπες"


Αφιερώσαμε τις 2 προηγούμενες δημοσιεύσεις στο να γίνει κατανοητό το μέγεθος και το σκεπτικό των επενδυτικών σχημάτων. Είναι η κατάλληλη στιγμή να προχωρήσουμε το θέμα ένα βήμα παραπάνω, κάνοντας αναφορά στις πιο επιθετικές  - ή ακραίες -  συμπεριφορές και τακτικές που ακολουθούν οι επενδυτές, προκειμένου να βγάλουν κέρδη από υπο-πτώχευση κράτη, επιχειρήσεις ή ιδιώτες. Το όνομα τους άλλωστε  αυτό υποδυκνύει: Vulture funds ή αλλιώς επενδυτές "γύπες".

Τα συγκεκριμένα funds (distressed security funds είναι ο πιο κομψός τους όρος) επενδύουν αγοράζοντας χρέη από κράτη/εταιρείες που βρίσκονται σε επικείμενη πτώχευση. Αρχικά αυτή η ιδέα μοιάζει να πάει κόντρα στη φιλοσοφία του επενδυτή (μιας και εμπεριέχει υψηλότατο ρίσκο), ωστόσο η αιτιολογία είναι πως οι επενδυτές κρίνουν πως το υποκείμενο πτώχευσης (π.χ. κράτος) έχει ακόμα κάποια δυνατότητα αποπληρωμής του χρέους [1], την οποία οι άλλοι παίκτες των "αγορών" παραβλέπουν. Έτσι λοιπόν ακολουθείται η εξής τακτική: 

Αγοράζουν π.χ. κρατικά ομόλογα στη δευτερογενή αγορά (όπου η τιμή/αξία του ομολόγου είναι μικρότερη της αρχικής ονομαστικής του αξίας) και εν συνεχεία απαιτούν από το κράτος να τους αποπληρώσει την τιμή του ομολόγου όσο πιο δυνατόν κοντά στο ακέραιο, δηλαδή κοντά στην ονομαστική αξία. Όσο πιο μεγαλύτερη τιμή διαπραγματευθούν, θα αυξάνεται αντίστοιχα και το κέρδος τους. Εάν το κράτος δεν μπορεί να αποπληρώσει το ομόλογο, τότε οι γύπες το τρέχουν στα διεθνή δικαστήρια όπου διεκδικούν κατάσχεση περουσιακών στοιχείων, αναδιαρθρώσεις κ.α. Εάν μπορεί, τότε έρχονται σε συμβιβασμό για πληρωμή σε νόμισμα είτε έκδοση νέου ομολόγου. 

H αγορά αυτή σημείωσε το 2014 ιστορικό ρεκόρ, φθάνοντας τα $180 δις [2].


Η περίπτωση της Αργεντινής


Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου δράσης των "γυπών" αποτελεί η σημερινή περίπτωση της Αργεντινής.


Ως γνωστόν, την περίοδο 1998-2002 η Αργεντινή πέρασε μία ακραία παρατεταμένη ύφεση [3] . Η χρεωκοπία ήρθε τα Χριστούγεννα του 2001, μετά από άρνηση του ΔΝΤ να της εκταμιεύσει (δανείσει) την καθιερωμένη τριμηνιαία δόση ύψους $1,3 δις, διότι δεν πληρούσε όλα τα προαπαιτούμενα κριτήρια της μεταξύ τους συμφωνίας δανεισμού [4] (η συνήθης δηλαδή διαδικασία εκταμίευσης από το ΔΝΤ). 

Το επόμενο βήμα της κυβέρνησης ήτανε να επιβάλει το γνωστό "κοραλίτο", στις 2 Δεκεμβρίου, την επιβολή ανώτατου ποσού ανάληψης από τα ΑΤΜ. Αμέσως επικράτησε χάος στη χώρα, με τους πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους, πολιορκώντας τις τράπεζες και κάνοντας πλιάτσικο σε καταστήματα. 

Μετά από έντονες διαδηλώσεις, στις 20 Δεκεμβρίου ο πρόεδρος Φερνάντο Ντε Λα Ρούα φυγαδεύεται με ελικόπτερο από το προεδρικό μέγαρο [5]. Την ίδια μέρα ο υπουργός οικονομικών Καβάγιο παραιτείται. Στις 23 ο νέος προσωρινός πρόεδρος δηλώνει επισήμως στάση πληρωμών στους δανειστές για το μεγαλύτερο μέρους του χρέους, καταχειροκροτούμενος από το κοινοβούλιο [6].


Η Αργεντινή λοιπόν προχώρησε σε σταδιακή (2005 και 2010) αναδιάρθρωση του χρέους της [7]. Αυτό που κατάφερε ήταν να έρθει σε συμφωνία με το 91,3% των δανειστών της, κουρεύοντας το 70% του χρέους (ανταλλαγή νέων ομολόγων). To υπόλοιπο ποσοστό κάτοχων ομολόγων (μεταξύ τους οι "γύπες") δεν δέχθηκε αυτό το κούρεμα απαιτώντας το σύνολο του ποσού σύν τους τόκους υπερημερίας. Η Αργεντινή μάλιστα, θέλωντας να δείξει "καλές προθέσεις" αποφάσισε πως όλα τα νέα ομόλογα θα διέπονται από το αμερικάνικο δίκαιο και μάλιστα οι καταθέσεις θα πραγματοποιούνται σε αμερικάνικες τράπεζες. Επιπλέον προβλεπόταν από πλευράς Αργεντινής ίση μεταχείριση στους κατόχους ομολόγων (αντίστοιχος όρος: Pari passu), που σημαίνει πως είτε η Αργεντινή θα πλήρωνε το ίδιο ποσοστό σε όλους είτε σε κανέναν.



Και εδώ έρχεται το κόλλημα. Όταν λοιπόν η Αργεντινή στις 30/06/2014 θέλησε να προχωρήσει στις πρώτες αποπληρωμές ομολόγων με το υπόλοιπο 91,3 % (κατέθεσε αρχικό ποσό $539 εκατ. στην τράπεζα New York Mellon)  ουσιαστικά μπλοκαρίστηκε, καθώς εκρεμούσε (και ακόμα εκκρεμεί) το να συμφωνήσει και αυτή η μικρή μερίδα των λοιπών οφειλετών [12]. Μην έχοντας νομικό προηγούμενο σε αυτήν την περίπτωση, η αμερικάνικη δικαιοσύνη έλαβε απόφαση κατά της Αργεντινής με την εξής αιτιολογία: 

Απαγορεύω την αποπληρωμή οποιουδήποτε ομολόγου εάν δεν αποπληρωθούν όλα τα ομόλογα τα οποία έληγαν και οφείλει να πληρώσει η Αργεντινή. 

Εφόσον λοιπόν οι "γύπες" δεν είχαν συμφωνήσει στην αποπληρωμή των δικών τους ομολόγων, η Αργεντινή λόγω του pari passu δεν μπορούσε να προχωρήσει στην αποπληρωμή των ποσών που είχε συμφωνήσει με το υπόλοιπο 91,3% κατόχων των υπόλοιπων ομολόγων. Και επιπλέον, εάν η Αργεντινή αποφάσιζε τελικά να αποπληρώσει τους γύπες χωρίς να τους κουρέψει τα ομόλογα, αυτό θα ενεργοποιούσε το υπόλοιπο 91,3% των κατόχων να αποπληρωθούν με τον ίδιο τρόπο, δηλαδή εις το ακέραιο (RUFO Rights Upon Future Offers).

Φυσικά το νομικό κόλλημα αυτό για την Αργεντινή την "ανάγκασε" σε στάση πληρωμών, αφού βέβαια δεν μπορούσε να αποπληρώσει το σύνολο του χρέους ($100 δις) για το οποίο διαπραγματευόταν από το 2002. Λαμβάνοντας υπόψη πως εκ των funds-γύπες αυτών βρίσκεται η offshore εταιρία NML Capital Limited (διεκδικεί ποσό που ισούται με 16 φορές την αρχική τιμή αγοράς των ομολόγων της δευτερογενούς αγοράς [12]), με  έδρα τα νησιά Cayman, και η οποία ανήκει στην επενδυτική ναυαρχίδα Elliot Hedge fund του μεγαλοεπενδυτή Paul Singer [8], δεν μας κάνει εντύπωση το γιατί οι οίκοι αξιολόγησης Standard & Poor's και Fitch (ουσιαστικά ξαδερφάκια των θεσμικών επενδυτών) υποβάθμισαν την αξιολόγηση της Αργεντινής σε επιλεκτική χρεωκοπία, selective default & restricted default αντίστοιχα [9]. 'Οπως είναι φυσικό, τα κατά τον κόσμο "αντικειμενικά" ΜΜΕ μιλούσαν για "δεύτερη" χρεοκωπία της χώρας, μετά το 2001 και οι αγορές ήθελαν να παίξουν το γνωστό τους παιχνίδι της πίεσης.

Παρ'όλα αυτά, στις 31/07 η πρόεδρος της Αργεντινής Κίρσνερ βγαίνει δημόσια και τοποθετείται [10].

«Η ζωή συνεχίζεται. Ξημέρωσε 31 Ιουλίου και ο κόσμος δεν καταστράφηκε, το ίδιο και η Αργεντινή»

Ενδιαφέρον έχει να σημειώσουμε, πως ακόμα και εντός της ελληνικής βουλής ειπώθηκε από το βουλευτή Ρήγα του ΠΑΣΟΚ το εξής αμίμητο [11] (αναφερόμενος στους "γύπες" και απαντώντας στο Βρούτση του ΣΥΡΙΖΑ):

«Τα κοράκια αυτά υπάρχουν και θα υπάρχουν. Εσείς νομίζετε ότι μπορείτε να τα βάλετε με τα κοράκια. Εσείς νομίζετε ότι μπορείτε να κάνετε τους τσάμπα μάγκες»

Από το παράδειγμα της Αργεντινής λοιπόν μπορεί ο καθένας να διεξάγει τα δικά του συμπεράσματα στη μελλοντική διαχείριση του ελληνικού χρέους, τη συμπεριφορά των αγορών, των αναλύσεων των  ΜΜΕ [6] και φυσικά του πολιτικού προσωπικού της χώρας. Φυσικά, γίνεται εύκολα αντιληπτό πως κάποια απλοικά ευφιολογήματα όπως "θα γίνουμε Αργεντινή" στερούνται βάσης, λογικής και επιχειρημάτων. Το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε δεν είναι το να "γίνουμε" ή να "μην γίνουμε" Αργεντινή, αλλά τι να κρατήσουμε και τι να αφήσουμε από την πορεία της ως τώρα.


Παραπομπές

[1] http://www.barclayhedge.com/research/educational-articles/hedge-fund-strategy-definition/hedge-fund-strategy-distressed-securities.html
[2] http://www.barclayhedge.com/research/indices/ghs/mum/Distressed_Securities.html
[3] http://en.wikipedia.org/wiki/1998%E2%80%932002_Argentine_great_depression
[4] http://www.exandasdocumentaries.com/vimeo.php?movie=22020356 (12:50 κ εξής)
[5] https://www.youtube.com/watch?v=8hwhUiqCprU
[6] https://www.youtube.com/watch?v=CCF8aHcajtQ
[7] http://fas.org/sgp/crs/row/R41029.pdf
[8] http://en.wikipedia.org/wiki/Paul_Singer_%28businessman%29
[9] http://news.yahoo.com/argentina-ruled-selective-default-bonds-p-203657630.html
[10] https://www.youtube.com/watch?v=Pl9YIY0SpL8
[11] https://www.youtube.com/watch?v=aVEkIiDlML8
[12] https://www.youtube.com/watch?v=WyDU1Rty8tM
 



No comments:

Post a Comment